1. Anasayfa
  2. Tarih

Osmanlı’nın Sonunu Getiren Anlaşma: Ayastefanos Anlaşması

Ayastefanos Anlaşması, Osmanlı İmparatorluğu ile Rusya arasında gerçekleşen 93 harbinden sonra imzalanmış bir ateşkes ve barış anlaşmasıdır.

Osmanlı’nın Sonunu Getiren Anlaşma: Ayastefanos Anlaşması
Osmanlı’nın Sonunu Getiren Anlaşma: Ayastefanos Anlaşması

Ayastefanos Anlaşması Neden Yürürlüğe Girmedi?

93 harbi 1877 ile 1878 yılları arasında gerçekleşmiş ve Osmanlı’nın yenilgisiyle sonuçlanmış bir savaştır. Savaşın sonucunda Ruslar batıdan Ayastefanos’a, doğudan Erzurum’a kadar gelmişlerdir. Rusların İstanbul’a yaklaştığını gören Osmanlı İmparatorluğu barış istemiştir. Rus orduları Başkomutanı Nikolay anlaşma teklifini mütarekeyle birlikte anlaşma yapılması şartını sunarak kabul etmiştir.

Ayastefanos Antlaşması Nedir

3 Mart 1878 tarihinde İstanbul’un Yeşilköy semtinde Osmanlı’yı felakete sürükleyebilecek nitelikte olan Ayastefanos Anlaşması imzalanmıştır. Bu anlaşmaya göre büyük bir Bulgaristan Prensliği kurulacak, Prensliğin sınırları Tuna’dan Ege’ye, Trakya’dan Arnavutluk’a kadar uzanacaktı. Romanya, Sırbistan ve Karadağ tam bağımsızlık kazanacak ve sınırları genişletilecekti. Ayrıca Bosna-Hersek’e de iç işlerinde bağımsızlık verilecekti.

Teselya Yunanistan’a verilecek ve Girit ile Ermenistan’da ıslahat yapılacaktı. Ve anlaşmanın son maddesi olarak Osmanlı İmparatorluğu Rusya’ya 2 milyar 410 milyon ruble savaş tazminatı ödeyecekti. Bu paranın sadece 300 milyonu nakit verilecek, geri kalan kısım toprak olarak ödenecekti. Ardahan, Kars, Artvin, Batum, Doğubayazıt ve Eleşkirt Rusya’ya bırakılacaktı.

Ayastefanos Antlaşması Önemi

Ayastefanos Anlaşması Osmanlı tarihindeki en ağır anlaşmalardan biridir. Yürürlüğe girdiği takdirde Osmanlı’yı felakete sürükleyebilecek bir anlaşmadır. Anlaşmanın yürürlüğe girmemesindeki etkenlerden biri Balkanların Rusların hâkimiyetine geçmesinin Avrupalı devletleri telaşlandırmasıdır. Rusların Bulgaristan’ı ele geçirerek sıcak denizlere inmeleri İngiltere’nin sömürgesi altındaki Hindistan’a ulaşmalarını kolaylaştıracaktı. Bunun dışında Avusturya-Macaristan İmparatorluğu Bosna-Hersek’i işgal etmeyi düşünüyordu.

Fakat bu anlaşma Avusturyalılara engel olacaktı. Ayastefanos Anlaşmasının yürürlüğe girmemesi için çaba gösteren en önemli kişi Sultan 2. Abdülhamid Han’dır. Avrupalıların anlaşmaya tepki göstermesini fırsat bilerek İngilizleri araya sokmuş ve yeni bir anlaşma zemini hazırlanmasını sağlamıştır. Neticede Kıbrıs’ı İngilizlere kiralayarak Berlin’de yeni bir anlaşma imzalanmasını sağlamıştır. Berlin Anlaşması, Ayastefanos Anlaşmasının ağır şartlarını hafifletmekteydi.

Ayastefanos Antlaşması Sonuçları

Yeni anlaşma sayesinde Balkanlar yaklaşık 35 yıl daha Osmanlı İmparatorluğunun egemenliği altında kalmıştır.  Abdülhamid Han’ın araya girmesi ve İngilizlerin desteğini alması sayesinde Ayastefanos Anlaşması askıda kalmıştır. Berlin Anlaşması ile Rusya’nın toprak kazanımları geri alınmış ve Balkanlar Osmanlı’nın elinde kalmıştır. Bu sayede Osmanlı bir süre daha ayakta kalabilmiştir.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir