1. Anasayfa
  2. Tarih

Osmanlı’nın Son Antlaşması; Sevr Antlaşması

Dünya tarihinin o zamana kadar gördüğü en büyük savaş olan 1. Dünya Savaşı son bulmuş ve İttifak Kuvvetleriyle anlaşmalar imzalanmıştı. Fakat 1919 Mayısında Osmanlı ile hâlâ bir anlaşma imzalanmamıştı ve görüşmeler 1919 sonuna kadar ertelenmişti. Bu durumun nedeni ise İngilizlerin bölgede Amerikan mandasını teklif etmesiydi.

Osmanlı’nın Son Antlaşması; Sevr Antlaşması
Osmanlı’nın Son Antlaşması; Sevr Antlaşması

Antlaşmanın Hazırlık Süreci

1. Dünya Savaşından sonra Ankara’da yeni bir hükümet kuruldu ve yeni hükümet olumsuz şartlarda bir barış antlaşmasının kabul edilmeyeceğini bildirdi. Anadolu’da halk ayaklanmasının başlamasının ardından ABD, manda teklifini reddetti ve Şubat 1920’de Londra Konferansında görüşmeler yeniden başladı.

18 Nisan 1920 tarihinde ise İtilaf Devletleri San Remo Konferansında Osmanlı İmparatorluğuna sunulacak barış şartlarını hazırladılar. 22 Nisan’da ise Osmanlı Hükümetini Paris’teki barış konferansına davet ettiler. Padişah Vahdettin Han eski Sadrazam Ahmet Tevfik Paşa önderliğindeki bir heyeti Paris’e gönderdi. Bu sırada Ankara Hükümeti İtilaf Devletlerinin Dışişleri Bakanlıklarına İstanbul’dan ayrı bir hükümet kurulduğunu bildirdi.

Osmanlı heyeti Paris’te anlaşmayı inceledikten sonra anlaşmanın devlet kavramıyla bağdaşmadığını bildirdi ve anlaşmadan geri çekildi. Bunun üzerine İngilizler Yunan işgallerini arttırdı.

Sevr Anlaşmasının İmzalanması ve Sonuçları

Yunanların Ege’deki işgalleri arttıktan sonra 22 Temmuz tarihinde Saltanat Şurası toplandı. Toplantıdan Damat Ferit Paşa önderliğinde ikinci bir heyet gönderme kararı çıktı. Bu heyetin gönderilme nedeni Sevr Antlaşmasının kabul edilmesiydi. Son Sadrazam Tevfik Paşa’nın oğlu İsmail Hakkı Okday toplantının Damat Ferit tarafından oldubittiye getirildiğini anlatmaktadır.

İsmail Hakkı Okday’ın aktardığına göre toplantı esnasında Sultan Vahdettin çok öfkelenmiş ve toplantıyı terk etmek istemişti. Vahdettin toplantıyı Damat Ferit’in yönetimine bırakmadan önce oylama yapılması için Sevr’i kabul edenler ayağa kalksın denilmişti. Bu sırada Vahdettin ayağa kalktığı için toplantıdakilerde ayağa kalkmış ve Padişah’ı selamlamıştı. Vahdettin yandaki odaya geçtikten sonra Damat Ferit antlaşmanın kabul edildiğini söyledi ve meseleyi oldubittiye getirdi. Bunun üzerine Rıza Paşa ayağa kalktı ve ‘Biz Padişah’a hürmeten ayağa kalktık, Sevr’i kabul ettiğimizden değil’ dedi. Fakat Damat Ferit ona aldırış etmedi.

Sevr ANTLAŞMASI Kim İmzaladı

10 Ağustos 1920 tarihinde İtilaf Devletleri ile Osmanlı İmparatorluğu arasında Sevr Antlaşması imzalandı. Antlaşmayı imzalayanlar arasında Damat Ferit Paşa, Bağdatlı Mehmet Hadi Paşa, Reşat Halis Bey ve Rıza Tevfik Bey yer almaktaydı. Sevr Antlaşmasının onaylanabilmesi ve yürürlüğe girebilmesi için önce Meclis-i Mebusan’da oylanması sonrada Padişah Vahdettin’in önüne gelmesi gerekiyordu. Fakat antlaşmanın imzalandığı tarihte Meclis-i Mebusan kapalı olduğu için antlaşma oylanmadı ve Padişah’ın önüne gelmedi. Bu sebeple aslında Sevr Antlaşmasının Osmanlı nezdinde hiçbir geçerliliği yoktu.

Sevr ANTLAŞMASI Maddeleri

Antlaşmayı imzalayanlar Ankara Hükümeti tarafından hain ilan edildi ve 1927’de vatandaşlıktan çıkarıldı. Sevr Antlaşmasına göre ülkenin batısı Yunanlara ve İngilizlere, Antalya ve çevresi İtalyanlara, Güney Doğu Anadolu Bölgesi Fransızlara ve İngilizlere ve Doğu Anadolu Bölgesi Ermenilere bırakılacaktı. Ayrıca Boğazlarla, Kürtlerle ve Kapitülasyonlarla ilgili maddeler bulunmaktaydı. Fakat Sevr Antlaşması hiçbir zaman yürürlüğe girmedi. Onun yerine Kurtuluş Savaşından sonra İtilaf Devletleriyle Lozan Antlaşması imzalandı.

İlginizi Çekebilir

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir