1. Anasayfa
  2. Tarih

Osmanlı’nın En Büyük Kaptan-ı Deryası Barbaros Hayrettin Paşa’nın Hayatı

Barbaros Hayrettin Paşa 1478 yılında Midilli'de Hızır Reis adıyla dünyaya gelmiştir. Babası Selanik'in Vardar ağalarından ve Midilli fatihlerinden Türk kökenli bir sipahi olan Vardarlı Yakup Ağa, annesi ise Rum bir kadın olan Katerina'dır.

Osmanlı’nın En Büyük Kaptan-ı Deryası Barbaros Hayrettin Paşa’nın Hayatı
Osmanlı'nın En Büyük Kaptan-ı Deryası Barbaros Hayrettin Paşa’nın Hayatı

Barbaros Hayrettin Paşa’nın Hayatı Kısaca

Hızır Reis’e verilen Barbaros lakabı İtalyancadaki Barba Rossa kelimesinden gelmektedir ve kızıl sakal anlamında kullanılmaktadır. Hızır Reis gençliğinde ağabeyi Oruç Reis ve kardeşi İlyas Reis ile birlikte deniz ticareti yapmıştır. Oruç Reis Ege Denizinde ticaret yaparken bir gün Rodos Şövalyelerine esir düşmüş ve serbest kaldıktan sonra tüccarlığı bırakarak korsan olmaya karar vermiştir. Bir süre sonra kardeşi Hızır Reis’te ona katılmıştır.

Barbaros Kardeşlerin Başarıları

Barbaros Kardeşler birlikte Akdeniz kıyılarına akınlar düzenleyip ganimet elde etmişlerdir. Barbaros Kardeşler Tunus’un Cerbe adasını üs olarak kullanmış ve ünlerini bütün Akdeniz’e duyurmuşlardır. Kardeşler Tunus Sultanı Muhammed ile anlaşarak Tunus’un Halkü’l- Vaad Liman Kalesini kullanmaya başlamışlardır. Sultan’la yaptıkları anlaşma sonucunda ganimetlerinin beşte birini Sultan’a vermeye, kalan mâlları da Tunus pazarında satmaya başlamışlardır.

Hızır Reis ve Oruç Reis 1516 yılında ele geçirdikleri yüklü bir gemiyi Piri Reis himayesinde Yavuz Sultan Selim’e göndermişlerdir. Yavuz Sultan Selim’de bunun üzerine onlara çeşitli hediyeler göndermiştir. Hızır Reis ve Oruç Reis ağabeyleri İshak Reis’inde kendilerine katılmasının ardından korsanlıkla yetinmemişler ve Kuzey Afrika’da toprak fethetmeye başlamışlardır.

1516’da İspanyol karşıtı bir grup ile Cezayir’e yerleşmişler ve şehrin idarecilerini kanlı bir darbeyle indirmişlerdir. İspanyollar ile yapılan savaşların sonucunda Oruç Reis vefat etmiş ve bu durum Hızır Reis’i zor durumda bırakmıştır. Hızır Reis bu yıllarda gönüllü kuvvetlerle Cezayir’i elinde tutamayacağını anlamış ve İstanbul’a elçiler göndermiştir.

Osmanlı’nın emrine giren Hızır Reis Cezayir halkının aleyhine dönmesi sonucunda şehri terk ederek Jijel’e çekilmek zorunda kalmıştır. Hızır Reis’e Hayrettin lakabını veren kişi Yavuz Sultan Selim’dir. Hayrettin dinin hayırlısı anlamına gelmektedir. Barbaros lakabı ise aslında ağabeyi Oruç Reis’te aittir. Fakat onun ölümünün ardından bu lakabı kendisi kullanmıştır.

Cezayir Ne Zaman Fethedildi

Barbaros İtalyancada kızıl sakal anlamına gelmektedir. Oruç Reis’in ise kızıl sakalları bulunmaktaydı. Fakat Halil İnalcık Barbaros lakabının Baba Oruç lakabından türediğini söylemektedir. Barbaros Kardeşlerin Cezayir fethi 1516 ile 1517 yılları arasında gerçekleşmiştir. Cezayir’de İspanyollara karşı savaşmış ve Tlemsen ile Tenes kentlerini fethederek Cezayir’i kontrol altına almışlardır. Cezayir fethinin ardından Oruç Reis Cezayir Hükümdarı ilan edilmiştir. İspanyollar sonraki yıl Cezayir’i ele geçirmek için Araplarla birleşmiş ve saldırıya geçmişlerdir. Bu savaşta Barbaros Hayrettin’in ağabeyleri Oruç Reis ve İshak Reis şehit edilmiştir.

Barbaros Hayrettin Paşa’nın Seferleri

Barbaros Hayrettin Cezayir’in başına geçtikten sonra Yavuz Sultan Selim adına para bastırmış ve onun adına hutbe okutarak ona olan bağlılığını bildirmiştir. Yavuz’da bunun üzerine Barbaros Hayrettin’i Cezayir Beylerbeyi olarak atamış ve onu koruması altına almıştır. Bunun üzerine Tunus ve Tlemsen Beyleri birleşerek Cezayir’e yürümüşlerdir.

Şehirleri fethedip Cezayir’de ayaklanma çıkaran Beyler Barbaros Hayrettin tarafından durdurulmuştur. Barbaros Hayrettin Tunus Beyi ile yapılan savaşta istediği sonucu alamadıktan sonra bir süre geri çekilmek zorunda kalmıştır. Jijel’i bir süre üs olarak kullanmış ve 1525 yılında Cezayir’i tekrardan ele geçirmeyi başarmıştır. 1526 yılında ise Jijel’e baskın düzenleyen Cenevizli Amiral Andrea Doria’yı yenmeyi başarmıştır.

1529 yılında Hızır Reis’in arkadaşlarından Aydın Reis Habsburg’lu Amiral Portuondo’yu mağlup etmiştir. Aynı yıl Cezayir’in karşısındaki Habsburg Hisarı ele geçirilmiştir. Hisarın ele geçirilmesi Cezayir’i Habsburg toplarının hedefi olmaktan kurtarmıştır. Ayrıca bu durum Cezayir limanının gelişmesini sağlamıştır. 1532 yılında Osmanlı Padişahı Kanuni Sultan Süleyman’ın Alman seferi esnasında Andrea Doria’nın Mora kıyılarına saldırması Osmanlı’yı zor duruma sokmuştur.

Bu sebeple Kanuni Sultan Süleyman Hızır Reis’i İstanbul’a çağırmış ve 1533 yılında onu Osmanlı donanmasının başına Kaptan-ı Derya olarak atamıştır. Hızır Reis Kaptan-ı Derya olduktan sonra ilk iş olarak 1534 yılında Akdeniz’e açılmış ve İtalya kıyılarına sefer düzenleyerek Tunus’u fethetmiştir. Ancak ertesi sene Andrea Doria komutasındaki Haçlı ordusu Tunus’u geri almıştır.

İstanbul’a dönen Barbaros Hayrettin Paşa 1536 yılında daha güçlü bir donanmayla tekrar Akdeniz’e açılmış ve İtalya kıyılarını vurarak Ege Denizindeki Venedik adalarını fethetmiştir. Barbaros Hayrettin Paşa’nın en büyük savaşlarından biri Preveze Deniz Savaşıdır. Osmanlı İmparatorluğu’nun Akdeniz’deki egemenliğinin artması sonucunda Papalık, Ceneviz, Venedik, Malta, İspanya ve Portekiz gemilerinden oluşan bir Haçlı donanması kurulmuş ve başına Andrea Doria getirilmiştir.

Osmanlı donanması ile Haçlı donanması 1538 yılında Arta Körfezi yakınlarında karşılaşmıştır. Haçlılar savaşa 600’den fazla gemi ile katılmışlardır. Bu gemilerden 308 tanesi harp teknesi iken 120 tanesi en büyük oturak gemisidir. Haçlılar yanlarına forsaların dışında 60.000 tane daha asker almışlardır. Barbaros Hayrettin Paşa’nın ordusunda ise 122 kadırga, forsalar ve 20.000 asker bulunmaktaydı.

Preveze Deniz Savaşı tarihte en kalabalık orduların savaştığı deniz savaşı olarak bilinmektedir. Haçlılar savaşta 128 gemisini kaybetmiş ve 29’u Osmanlılar tarafından ele geçirilmiştir. Barbaros Hayrettin Paşa hiçbir gemisini kaybetmezken yalnızca 400 Levent’ini şehit vermiştir. Bu savaş ile Osmanlı Akdeniz’deki egemenliğini kuvvetlendirmiştir.

Kutsal Roma-Germen İmparatoru Şarlken 1541 yılında Preveze’nin intikamını almak için Cezayir’e saldırmış fakat muvaffak olamamıştır. Bu yıllarda Fransa Kralı 1. François Osmanlılardan Şarlken’e karşı yardım istemiş ve bunun üzerine Kanuni Sultan Süleyman Barbaros’u Fransa’nın Akdeniz kıyılarına göndermiştir.

Barbaros Hayrettin Paşa Nasıl Öldü

Hayrettin Paşa 1543 yılında Toulon’da Fransız donanmasıyla birleşmiş ve Nice’yi ele geçirmiştir. Ertesi sene İstanbul’a dönen Barbaros Hayrettin Paşa 4 Temmuz 1546 tarihinde İstanbul’da vefat etmiştir. Hayrettin Paşa’nın türbesi Beşiktaş’tadır.

Barbaros Hayrettin Paşa’dan Sonra Kim Kaptanı Derya Oldu

Kanuni Sultan Süleyman, 4 Temmuz 1546 tarihinde İstanbul’da vefat eden Barbaros Hayrettin Paşa’nın makamına, padişahın vezirlerinden olan Sokullu Mehmet Paşa’yı tayin etmiştir.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir