1. Anasayfa
  2. Tarih

Osmanlıların Rusya’ya Adım Atması: 1475 Kırım Seferi

Fatih Sultan Mehmet 1453 yılında İstanbul’u fethettikten sonra Karadeniz’deki Osmanlı hâkimiyetini sağlamlaştırabilmek için bu bölgedeki fetihlere özen göstermiştir.

Osmanlıların Rusya’ya Adım Atması: 1475 Kırım Seferi
Osmanlıların Rusya’ya Adım Atması: 1475 Kırım Seferi

Sefer Öncesi Durum

Bu doğrultuda 1454 yılında Boğdan Prensliği, 1459 yılında Amasra, 1461 yılında Sinop ve Trabzon Rum İmparatorluğu fethedilmiştir. Fatih Sultan Mehmet bu fetihlerden sonra gözünü Anadolu, Ege ve Balkanlara çevirerek bu bölgelerdeki fetihlere ağırlık vermiştir. Fakat Kırım’ı her daim aklında bulundurmuş ve gelecekte bu bölgeye yapılacak sefer için planlar yapmaya başlamıştır.

Kırım Yarımadası o yıllarda ticaret yolları üzerinde yer alan önemli bir bölgeydi. Çin, Hindistan, Sibirya ve Türkistan’dan gelen mâllar Kırım üzerinden dünyanın dört bir tarafına gönderilirdi. Bu sebeple bu yarımadayı elinde bulunduran ülke dünya ticaretinde söz sahibi olmaktaydı. Kırım o yıllarda Cenevizlilerin elindeydi. Fatih Sultan Mehmet Cenevizlilerin bölgedeki hâkimiyetini sarsabilmek için 1454 ve 1469 yıllarında Kefe’ye iki sefer düzenlemiştir.

Bu seferlerin sonucunda bölgedeki Osmanlı nüfuzu pekişmiştir. Osmanlı Padişahı 1473 yılında düzenlemiş olduğu Otlukbeli Savaşıyla doğudaki Akkoyunlu tehdidini ortadan kaldırmış ve kuzeydeki hedeflerine yönelebilme imkânı bulmuştur. Bunun sonucunda 1475 yılında Hadım Süleyman Paşa Boğdan üzerine gönderilirken Gedik Ahmet Paşa da Kırım üzerine gönderilmiştir. 

Kırım’ın Fethinin Sebepleri

Seferden yaklaşık 6 yıl önce Kırım Han’ı Mengli Giray Cenevizlilerle olan anlaşmasını genişletmiş ve Osmanlılardan uzaklaşmaya başlamıştır. Bunun sonucunda Kırım’ın en büyük Boy Beyleri Eminek Bey’in etrafında toplanmış ve Mengli Giray’a başkaldırmışlardır. Bu olaylardan sonra Mengli Giray Cenevizlilere sığınmak zorunda kalmıştır. Eminek Bey’in bu sırada Fatih Sultan Mehmet’ten yardım talep etmesi Fatih’in Kırım üzerine bir sefer düzenlemesine neden olmuştur.

Kırım’ın Fethinde İzlenen Yöntem Kısaca

200 parçalık Osmanlı donanması 1475 yılının Haziran ayında Fatih’in emriyle Kırım üzerine çıkarma yapmıştır. Osmanlı birlikleri 4 Haziran 1475 tarihinde Kefe Kalesinin önlerine gelmiş ve kalenin barışçıl yollarla teslim edilmesi için teklif göndermişlerdir. Bu teklifin reddedilmesinin ardından Gedik Ahmet Paşa kaleyi kuşatmış ve kaleyi ateş altına almıştır. Kale halkı direnmenin bir şeye yaramayacağını anlamış ve garnizon komutanı Cenevizli Tekfura kalenin teslim edilmesi için baskı yapmışlardır.

Cenevizli Tekfur bunun üzerine Osmanlılardan af dilemiş ve 9 Haziran tarihinde kaleyi teslim etmiştir. Gedik Ahmet Paşa Kefe Kalesini zapt ettikten sonra Cenevizliler tarafından hapsedilmiş Mengli Giray’ı kurtarmış ve Kırım’ı Osmanlı himayesine almıştır.  Kırım’ın fethinden sonra Osmanlı donanması Kerç, Sudak ve Azak şehirlerini de ele geçirmiştir. Bu seferlerin ardından bütün Karadeniz’deki Ceneviz hâkimiyeti sona ermiştir. Son olarak Osmanlılar Roma İmparatorluğu’nun bölgedeki son kalıntısı olan Mangup Kalesini de ele geçirmişlerdir. Böylelikle Karadeniz’in tamamı Osmanlıların eline geçmiştir. 

Sefer Sonrası Genel Durum

Osmanlı İmparatorluğu’nun 5-10.000 askerle tamamladığı Kırım Seferi, 1470 yılında gerçekleşen Eğriboz Seferinden sonraki ikinci büyük denizaşırı askeri harekâttır. Bu sefer Karadeniz’deki Ceneviz egemenliğini bitirmiş ve Kuzey Karadeniz ticaret yollarının Osmanlı egemenliğine geçmesini sağlamıştır. Osmanlı İmparatorluğu’nun 300 yıl boyunca Kırım’ı elinde tutması bölgedeki diğer güçlü devletler olan Altınordu Hanlığı, Moskova Knezliği, Litvanya Büyük Dükalığı ve Lehistan Krallığı gibi devletlere karşı stratejik olarak güçlenmesini sağlamıştır. Kırım Hanlığının doğrudan Osmanlı’ya bağlı olması Osmanlıların bölgeye direkt müdahale etmeden düşmanlarıyla mücadele etmesini sağlamıştır.

Kırım’ın Fethi Ne Zaman

Kırım’ın fethi veya Kırım’ın Osmanlı İmparatorluğuna katılması, Osmanlı İmparatorluğu’nun Kefe ve Sudak liman bölgelerine 1454-1475 yılları arasındaki askerî harekâtıdır. Harekât sonucu Kırım, Osmanlı himayesi altına girmiştir ve 1524’den itibaren Kırım Hanları, Padişahlar tarafından seçilmeye başlandı.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir