1. Anasayfa
  2. Tarih

Osmanlı’da Padişahın Kadınları, Kızları ve Hanım Sultanları

Öncelikle belirtmek gerekir ki asırlar boyu ayakta durabilmiş bir devletin idaresinde kadının varlığı genellikle arka planda kalmıştır. Osmanlı öncesine bakıldığı vakti kadının Türk Devlet teşkilatı içerisinde daha etkin rol oynadığı görülmektedir. Osmanlı’da kadınların idarede rol almaya başladığı dönem Hürrem ile başlamıştır. Kösem Sultan ile devam etmiştir. 15.yy ortaları ve 17.yy ortalarına kadar ki süreçte kadınların idarede ki etkinliği tartışılmazdır.

Osmanlı’da Padişahın Kadınları, Kızları ve Hanım Sultanları
Osmanlı’da Padişahın Kadınları, Kızları ve Hanım Sultanları

Haremde ki Düzen

Bütün haremin patronu valide sultandır. Bir cariye padişaha sunulduğu zaman odalık statüsündedir. Eğer çocuk doğurursa ikbal statüsüne alınmaktadır.. Erkek çocuk doğurduğu zaman haseki ve kadın efendi olmaktadır. Bu durum nispeten bir köle için hayatını değiştirebilecek bir unsurdur.

Bu sebeple şüphesiz her cariye padişaha bir erkek çocuk vermek arzusu içinde yanıp tutuşur. Bir kişi erkek çocuk doğurursa o artık hanedan üyesi oluyor. Padişah ölürse Eski Saray’a gönderilmektedir. Eğer oğlu padişah olursa kadın valide sultan olmaktadır. Valide sultanlık statüsü bir cariyenin ulaşabileceği en üst statüdür. Dizilerde de sık sık gösterildiği üzere sarayda bu yüzden birbirinden çeşitli entrikalar ve tehlikeli oyunlar boy göstermektedir.

Devlet’in Başında Kadın, Valide Sultanlar

En bilindik isimler Hürrem Sultan ve Kösem Sultan’dır. Gerçekten de bu iki isim Osmanlı tarihine damgasını vurmuş iki farklı karakter ve isimdir. Valide sultanlar kimi zaman sadece haremin değil devletinde yöneticisi gibi davranmaktadır. Pek çoklarına göre kadınların idare de söz sahibi olduğu dönemler otorite boşluğu oluşmuş ve devletin bekası için olumsuz hadiselere sebep olmuştur. Bu sürecin Osmanlı’nın önce duraklama sonra gerileme sürecine girmesine katkıda bulunduğu söylenmektedir. Şüphesiz çeşitli entrikalar ve yaşanan talihsiz olayların bu durumda katkısı vardır.   

Valide sultanların siyasi anlamda çok güçlü olduğu zamanlar harem ağaları da çok güçlü bir pozisyonda olmaktadır. Valide’nin dışarı ile bağını sağlamakla beraber tabiri caizse validenin eli kulağı her şeyidir harem ağaları. Bu dönemde sadrazam tokatlayan harem ağalarının olduğu bilinmektedir. Bu durum devlet yapılanmasında ve memuriyetlerde ki yozlaşmayı açıkça gösterir niteliktedir. 17 yüzyıl’da Köprülüzade ile harem eski pozisyonuna dönmüştür. Bu noktadan sonra valide sultanların siyasi gücünün yitirdiği ve eski pozisyonlarına çekildiği bilinmektedir.

Padişahın Kızları ve Hanım Sultanları

Padişahların kızları ve hanım sultanları, bunlarda belli bir yaşa gelene kadar harem de yaşamaktadırlar. Belli bir yaştan sonra evlendiriliyorlar. Padişah bir damat namzedi belirliyor. Damat-ı Şehriyari, padişah damatlığı. Damat’ın boşanma hakkı yok. Evlendiği zaman kızı veya kız kardeşleri saraydan ayrılıyor. Siyasi anlamda veya saltanatta herhangi bir hakları hiçbir zaman olmamıştır.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir