1. Anasayfa
  2. Sağlık

İshal Neden Olur ve Ne İyi Gelir

İshal, halk arasında "karın ağrısı", "mide bulantısı" ve "sulu dışkı" gibi terimlerle de ifade edilebilir. Sindirim sistemi rahatsızlıklarının yaygın belirtilerinden biri olan ishal, genellikle viral veya bakteriyel enfeksiyonlardan kaynaklanır. Ayrıca, bağırsak irritasyonu, gıda zehirlenmesi veya bağırsak hastalıkları da ishale neden olabilir. Bu durumda, kişinin vücut sıvılarını kaybetmesi ve elektrolit dengesinin bozulması riski artar.

İshal Neden Olur ve Ne İyi Gelir
İshal neden olur ve ne iyi gelir?

İshal, yaygın olarak “diarrhea” terimiyle de ifade edilir ve vücuttaki normal su dengesinin bozulmasına neden olabilir. İshal, sıvı ve elektrolit kaybına yol açarak kişide halsizlik, susuzluk ve karın ağrısı gibi belirtilere sebep olabilir. Bu durumda, kişinin bol sıvı tüketmesi ve dengeli bir beslenme programı uygulaması önemlidir. Ayrıca, ishal tedavisinde doktorun önerdiği ilaçların düzenli bir şekilde kullanılması da gereklidir.

Durduk yere ishal neden olur

İshalin birçok farklı nedeni olabilir. En yaygın nedenleri arasında viral enfeksiyonlar, bakteriyel enfeksiyonlar, parazitler, gıda zehirlenmesi, alerjiler, irritabl bağırsak sendromu, bağırsak iltihapları ve bazı ilaçlar sayılabilir. Viral enfeksiyonlar genellikle rotavirüs veya norovirüs gibi virüsler tarafından tetiklenirken, bakteriyel enfeksiyonlar ise salmonella, E. coli veya Campylobacter gibi bakterilerin neden olduğu durumlardır.

5 yaşından küçük çocuklarda hospitalizasyona sebep olan ishalin yaklaşık %40’ını Coronavirusler neden olmaktadır. C vitamini veya magnezyumun fazla miktarda alınmasından da kaynaklanabilir. İnsan sağlığı açısından en önemli nedenler infeksiyöz hastalıklardır. İshalin bazı özellikleri başka durumlarda da görülebildiği için ishalin tıbbî tanımı günde 200 gramdan fazla dışkı üretimini içerir.

İshalin nedenleri arasında bir çok ciddi hastalıkta mevcuttur bunlar; dizanteri, kolera, botulizm veya Crohn hastalığı gibi kronik bir duruma işaret edebilir. Apandisit hastalarında genelde ishal olmasa da apandis patlamasının sık görülen bir belirtisidir. Laktoz toleranssız olanlarda beslenme ishal nedeni olabilir.

Tehlikeli ishalin belirtileri

İshalin belirtileri genellikle sık ve sulu dışkılama ile başlar. Bu dışkılama genellikle normalden farklı bir koku, renk ve kıvamda olabilir. Ayrıca, karın ağrısı, mide bulantısı, kusma, ateş, halsizlik, iştahsızlık ve dehidrasyon belirtileri de eşlik edebilir. Dehidrasyon belirtileri arasında susuzluk, ağız kuruluğu, idrar miktarında azalma, halsizlik, baş dönmesi ve bayılma bulunabilir.

Eğer kişinin ishali bir haftayı aşarsa bu durum tehlikeli ishal sonucudur. Dolayısıyla tehlikeli ishal nasıl anlaşılır sorusunun yanıtı ishalin süresiyle ilgilidir. Tehlikeli ishal belirtileri sıradan ishal belirtilerinden farklı değildir. Yine kişi kendisini şişkin hisseder ve karnında ağrı vardır. Ancak burada önemli olan ishalin bir haftadan fazla devam etmesidir. Bu durumda kişi çok fazla sıvı kaybetmektedir. Bu da bütün vücudun sağlığını olumsuz etkilemektedir.

Tehlikeli ishal rengi

Güçlü ve acil bir bağırsak hareketi ihtiyacı, mide rahatsızlıkları, gaz ve şişkinlik, kanlı ishal veya siyah dışkı ishal belirtileri arasındadır. İshalin nedenini belirlemek için dışkılama süresi, sıklığını ve dışkı rengi gibi semptomları gözlemlemek önemlidir.

İshalin Tedavisi

İshalin tedavisi, temelde altta yatan nedenin belirlenmesine ve ona yönelik tedavi planının oluşturulmasına dayanır. Viral enfeksiyonlar genellikle kendiliğinden iyileşirken, bakteriyel enfeksiyonlar antibiyotiklerle tedavi edilir. Gıda zehirlenmesi durumlarında ise genellikle semptomatik tedavi uygulanır.

İshalde genel seyrin iyi olduğu, bulantı ve kusma şikayetlerinin olmadığı kişilerde 1 litre kadar kaynatılıp soğutulan suya;

  • 1 çorba kaşığı şeker,
  • 1 tatlı kaşığı tuz, 
  • 1 tatlı kaşığı karbonat eklenir. Hazırlanan bu karışım sık aralıklarla tüketilir. 

İshale iyi gelen diğer yiyecekler ise şu şekilde sıralanabilir;

  • Elma
  • Havuç
  • Muz
  • Haşlanmış patates
  • Yoğurt
  • Pirinç lapası
  • Leblebi

İshale iyi gelen çayları ise şu şekilde sıralayabiliriz;

  • Adaçayı
  • Nane
  • Papatya
  • Palamut kabuğu
  • Altınbaş otu
  • Asma yaprağı 
  • İncir yaprağı
  • Biberiye
  • Karanfil kökü                    

İshalin tedavisinde ayrıca su ve elektrolit dengesinin korunması da önemlidir. Bol su içmek ve elektrolit kaybını telafi etmek için özel içecekler tüketmek gereklidir. Ağır vakalarda hastaneye yatış ve intravenöz sıvı tedavisi gerekebilir. İshal durumunda beslenmeye de dikkat etmek önemlidir. Hafif ve sindirimi kolay yiyecekler tüketmek, sindirim sistemini yormaz ve iyileşmeyi hızlandırabilir.

En İyi İshal İlacı

Antimikrobiyal tedavi gereken bakteriyel ve protozoal ishallerinde uygun tedavi için antibiyotik kullanımı gerekebilir. Karın ağrısı ve ishal şikayeti varsa doktora danışılmadan kesinlikle antibiyotik kullanılmamalıdır. Genel olarak ishalli çocuklara herhangi bir ishal ilacı verilmesine gerek yoktur. Bu ilaçların ishalin kesilmesine katkısı olmadığı gibi, bazen ciddi zararlara yol açmaktadır.

İshal ve Hamilelik

Hamilelik döneminde kadınlar, hormonal değişiklikler nedeniyle sindirim sistemi sorunları yaşayabilirler. İshal, hamilelikte sık görülen sindirim sistemi sorunlarından biridir. Hamilelikte ishal genellikle hormonal değişiklikler, beslenme alışkanlıklarındaki değişiklikler, stres veya enfeksiyonlar nedeniyle ortaya çıkabilir.

Gebelik döneminde ishallerden korunmak için beslenme önerileri önemlidir.Her şeyden önce içme sularının temizliği önemlidir.Sebze ve meyveler yenmeden önce mutlaka bol su ile yıkanmalı, marul, göbek salata, domates ıspanak gibi gıdalar sirkeli suda bekletilip, yıkanarak tüketilmelidir. Pastörize olmayan süt ve süt ürünleri ve bunlardan hazırlanan taze peynirler tüketilmemelidir.Alınan tüm paket ürünlerin üzerindeki üretim tarihi ve son tüketim tarihine mutlaka bakılmalıdır.Her türlü çiğ et, çiğ kıyma, çiğ yumurta, salam, sosis, sucuk gibi şarküteri ürünleri, sakatatlar tüketilmemeli bunlar mutlaka ve mutlaka pişirilerek tüketilmelidir.Hijyenik ortamlarından emin olunmayan yerlerde hazırlanan besinler tüketilmemelidir.İshal durumunda bağırsağı yormayacak besinler tüketilmelidir. Yağsız hazırlanmış pirinç lapası, haşlanmış patates, yoğurt, elma ve havuç, muz, bayat ekmek, peksimet tüketilebilecek gıdalardır. Açık çay da sıvı kaybını azaltabilir.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir